Επικοινωνία - Ραντεβού
210 7787650
emanousa@hotmail.com

Ηλικιακή εκφύλιση Ωχράς κηλίδας

Ηλικιακή εκφύλιση Ωχράς κηλίδας

Η ωχρά κηλίδα μπορεί να προσβληθεί από πολλά νοσήματα και σε διαφορετικές φάσεις της ζωής. Συχνότερη όμως φαίνεται να είναι μια κατάσταση που εμφανίζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και λέγεται «ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς».

Μέγεθος γραμματοσειράς

  • A A A
  • ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

    ΠΑΡΕΛΘΟΝ-ΠΑΡΟΝ-ΜΕΛΛΟΝ

    gafd_656732546352Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις των Ηνωμένων Εθνών ,ο αριθμός των ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών θα τριπλασιαστεί από 606 εκατομμύρια παγκοσμίως το 2000 σε 2 δισεκατομμύρια περίπου το 2050.Ο αριθμός των ατόμων δε με ηλικία άνω των 85 εκτιμάται να πενταπλασιαστεί από τα 69 εκατομμύρια το 2000 σε 379 εκατομμύρια το 2050(.Ref:  BMJ 2003; 326: 485-8)
    Αποτέλεσμα  αυτής της δημογραφικής αλλαγής είναι η εμφάνιση καταστάσεων απότοκων της αυξημένης ηλικίας .( Ref:  BMJ 2003; 326: 485-8)

    Ως εκ τούτου ο φόβος της απώλειας της όρασης αυξημένος στους ηλικιωμένους.

    Η απώλεια της όρασης επιδρά δραματικά στην ποιότητα ζωής του ηλικιωμένου ασθενή .Συγκεκριμένα παρατηρείται μείωση της κινητικότητας  και δυνατότητας του για οδήγηση (Πχ.  αδυναμία αναγνώρισης σημάτων). Το διάβασμα και οι κοντινές εργασίες (μαγείρεμα ,ψώνια) από αυτονόητες δραστηριότητες καταλήγουν να γίνονται με δυσκολία αν όχι ακατόρθωτες. Μειώνεται  η ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης του (ανάγνωση οδηγιών φαρμακευτικών σκευασμάτων – προετοιμασία δόσης ινσουλίνης) ενώ το αίσθημα μειονεκτικότητας ,η κατάθλιψη που προκύπτει ,η εξάρτηση από άλλους για μετακίνηση και η επακόλουθη ανασφάλεια οδηγούν σε αποφυγή και απομάκρυνση του από τις συνήθεις κοινωνικές δραστηριότητες .Τέλος οι συχνές  πτώσεις και ατυχήματα  ως συνέπεια της μειωμένης όρασης οδηγούν σε αυξημένη ανάγκη για νοσοκομειακή περίθαλψη.

     

    ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ  ΟΡΑΣΗΣ  ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

    Γενικά η αύξηση της ηλικίας συνοδεύεται με αυξημένη πιθανότητα ελάττωσης  οπτικής οξύτητας. 21% ατόμων  ηλικίας >75 ετών έχουν ΟΟ < 5/10. Κύριες αιτίες καταρράκτης , Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩΚ), γλαύκωμα , διαβήτης ενώ σε 40% περιπτώσεων μειωμένης όρασης αυτή είναι  ιάσιμη.

     

    ΗΕΩΚ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

    Η ΗΕΩΚ είναι η πρώτη  αιτία νομικής τύφλωσης σε άτομα > 60 ετών και δεύτερη αιτία τύφλωσης (μετά τον ΣΔ) σε άτομα ηλικίας  50 – 60.  Το 2050 εκτιμάται ότι ο αριθμός των ασθενών  με ΗΕΩΚ στην Ευρώπη θα έχει διπλασιαστεί.

     

    ΗΕΩΚ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

    Σύμφωνα με έρευνες υπολογίζεται  ότι πάνω 35.000 άτομα πάσχουν από  σοβαρού ΄΄εξιδρωματικού΄΄  τύπου ΗΕΩΚ στον έναν οφθαλμό και πάνω  7.500  ασθενείς πάσχουν από  ΗΕΩΚ και στους δύο οφθαλμούς σε έκταση που καθίστανται νομικά τυφλοί. Το εντυπωσιακό ήταν ότι πάνω από  50% δεν γνώριζαν την αιτία της μειωμένης τους όρασης

     

    ΟΡΙΣΜΟΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

    Ο όρος εκφύλιση γενικά  αναφέρεται στην μετατροπή της μορφής   ενός ιστού σε λιγότερο λειτουργική  . Μέχρι πρόσφατα το σύνδρομο ονομαζόταν  Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας των Ηλικιωμένων. Πρόσφατα μετονομάστηκε με βάση μορφολογικά και επιδημιολογικά δεδομένα σε  Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας σχετιζόμενη με την Ηλικία.

    Το παγκόσμιο Επιδημιολογικό  Study Group όρισε την ΗΕΩΚ σαν μια διαταραχή της περιοχής  η οποία είναι εμφανής συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών και η οποία χαρακτηρίζεται από : διακεκριμένες ασπροκίτρινες-κηλίδες αναγνωρίσιμες ως τα λεγόμενα drusen ,αύξηση  χρωστικής  ή αποχρωματισμός της περιοχής συνοδευμένος με drusen και τέλος σαφώς αφοριζόμενες περιοχές αποχρωματισμού ή υπέρχρωσης της ωχράς συνοδευόμενες από drusen.

     

    ΠΑΘΟΓΕΝΝΕΣΗ – ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ  ΠΑΘΗΣΗΣ

    rtgfs_656732546352Με την αύξηση της ηλικίας το Μελαγχρουν επιθήλιο  αρχίζει να δυσλειτουργεί Η διαδικασία μεταφοράς O2 προς τον υπερκείμενο αμφιβληστροειδή αρχίζει να εξασθενεί  .Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την συσσώρευση παραπροϊόντων μεταβολισμού που οφθαλμοσκοπικά σταδιακά εμφανίζεται ως κιτρινόστικτη υαλινοειδούς ουσία που ονομάζεται Drusen. Η επακόλουθη υποξυγοναιμία πυροδοτεί την  αγγειογέννεση που ως συνέπεια έχει  την  παραγωγή ανώμαλων χοριοειδικών νεοαγγείων. Τα νεοαγγεία αυτά  αρχικά αναπτύσσονται και διαπερνούν την μεμβράνη του Bruch και  στη συνέχεια αναπτύσσονται υπό το ΜΕ με συνοδό  απορρόφηση των Drusen. Τα νεοαγγεία εν συνεχεία διαρρέουν  υγρό στην περιοχή υπό το ΜΕ. Τέλος το  υγρό περνάει  μέσω του ΜΕ στον υποαμφιβληστροειδικό χώρο και τελικά  τα ίδια τα νεοαγγεία αναπτύσσονται και πάνω από το ΜΕ.

     

    ΜΟΡΦΕΣ  ΗΕΩ –ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

    gerontiki-ekfylish-oxrias-1Ανάλογα με την μορφή της νόσου διακρίνουμε δύο  τύπους ΗΕΩΚ την ξηρού ή ατροφικού τύπου και την υγρού ή παραγωγική μορφή.
    Στην περίπτωση της  Ξηράς  Μορφής ,που αποτελεί το 90% των περιπτώσεων, η εγκατάσταση είναι βαθμιαία (μήνες –έτη),η απώλεια κεντρικής όρασης επέρχεται σχετικά αργά ενώ σε  τελικό στάδιο  επέρχεται αδυναμία επιτέλεσης δραστηριοτήτων που απαιτούν λεπτομερή όραση.

     

    Στην περίπτωση της Υγρής Μορφής ,που αποτελεί το 10% των περιπτώσεων, η εγκατάσταση της νόσου είναι απότομη , χαρακτηρίζεται από υποαμφιβληστροειδική αιμορραγία που συνοδεύεται από δραματική και απότομη μείωση της κεντρικής όρασης.gerontiki-ekfylish-oxrias-2

     

    ΔΙΑΓΝΩΣΗ

    Η διάγνωση της νόσου γίνεται με τις συνήθειες οφθαλμικές  εξεταστικές  μεθόδους (λήψη οπτικής οξύτητας – βυθοσκόπηση) ενώ σε αμφιλεγόμενες περιπτώσεις ή και για  την θεραπευτική αντιμετώπιση διενεργούνται επιβοηθητικά φλουροαγγειογραφία  και οπτική τομογραφία συνοχής (OCT).

    ygdh2_656732546352               ygdhg_656732546352           ygdh3_656732546352

     

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ  ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

    Η αιτία της εμφάνισης της νόσου είναι άγνωστη. Αναφέρονται διάφορες θεωρίες όπως αυτή της Γήρανσης του  ΜΕ ,η Οξειδωτική προσβολή, Γενετική ανωμαλία και τέλος Αγγειακή θεωρία με τον μηχανισμό της αγγειογέννεσης .
    Όσον αφορά τους προδιαθεσικούς παράγοντες αυτοί διακρίνονται σε αποδεδειγμένους και πιθανούς όπως φαίνονται παρακάτω:

    Αποδεδειγμένοι Παράγοντες κινδύνου:

    • Αυξημένη ηλικία ( > 60 έτη)
    • Οικογενειακό ιστορικό
    • Κάπνισμα*
    • Χαμηλή πρόσληψη ή ποσότητα στο πλάσμα αντιοξειδωτικών βιταμινών ή zinc

     

    Πιθανοί Παράγοντες κινδύνου:

    • Φύλο – γυναίκες
    • Ανοιχτόχρωμη ίριδα
    • Καρδιαγγειακή νόσος με αύξηση ΑΠ

     

    NEJM; Vol. 342 (7): 2000: 483-492

     

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ – ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

    Κατά το παρελθόν η φωτοπηξία της νεοαγγειακής μεμβράνης με argon laser στην περίπτωση της υγράς μορφής καθώς και τα συμπληρώματα διατροφής για την περίπτωση της ξηράς μορφής ήταν οι μοναδικοί τρόποι αντιμετώπισης της νόσου.
    Πιο συγκεκριμένα το  θερμικό λέιζερ  και η φωτοδυναμική θεραπεία  αποτελούσαν τις θεραπείες εκλογής μέχρι το 2005. Σκοπός των θεραπειών  ήταν η αποφυγή περεταίρω μείωσης της  ΟΟ και στόχος ήταν  η  καταστροφή της νεοαγγειακής μεμβράνης. Με συμβατικό (argon – πράσινο) θερμικό λέιζερ πραγματοποιούνται βολές μεγάλης εντάσεως προκαλώντας εγκαύματα στην περιοχή της νεοαγγειακής μεμβράνης. Τα προβλήματα από την χρήση του θερμικού argon laser ήταν η αδυναμία φωτοπηξίας του  κεντρικού βοθρίου όπου εμφανίζεται συχνότερα η βλάβη καθότι επέρχεται άμεση και μόνιμη βλάβη της ωχράς κηλίδος  λόγω εγκαύματος με απότομη μείωση ΟΟ .Μόνο το 20% των περιπτώσεων επιδέχονταν θεραπεία (εξωβοθρικές μεμβράνες)  ενώ 50% υποτροπίαζαν εντός 2 ετών.

     

    ΦΩΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    Η φωτοδυναμική θεραπεία που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα ,σε συνδυασμό με τις αντι –VEGF  παράγοντες, στην υγρά μορφή και είναι μια διαδικασία δύο σταδίων. Αρχικά ενίεται ενδοφλεβίως μια φωτοευαίσθητη ουσία (verteporfin – Visudyne ) Μετά από 15 λεπτά  με την χρήση κόκκινου –μη θερμικού διοδικού λέιζερ ενεργοποιείται η παραπάνω ουσία Η ενεργοποιημένη ουσία προσλαμβάνεται από τα ενδοθηλιακά κύτταρα των νεοαγγείων .Εν συνεχεία απελευθερώνονται ελεύθερες ρίζες οξυγόνου που προκαλούν καταστροφή των ενδοκυττάριων πρωτεϊνών και τελικά μικροθρόμβωση των νεοαγγείων. Τα προβλήματα της φωτοδυναμικής θεραπείας ήταν η περιορισμένη αποτελεσματικότητα της καθότι η ένδειξη για χρήση της ήταν  σε  < 7% του συνόλου των υγρών ΗΕΩΚ (λεγόμενες κλασικές μορφές ΗΕΩΚ),η πολύ μεγάλη συχνότητα υποτροπής της νόσου ,  η ανάγκη επανειλημμένης θεραπείας  και τέλος το γεγονός ότι ήταν και είναι πανάκριβη θεραπεία.

    Συνοπτικά η  αδυναμία  της  φωτοδυναμικής θεραπείας  και του θερμικού  λέιζερ ήταν το γεγονός ότι δεν βελτίωναν την όραση – απλώς σε μερικές περιπτώσεις  την σταθεροποιούσαν -και ότι ήταν αναποτελεσματικές για ορισμένες μορφές της νόσου (κλασικές και εξοβοθρικές βλάβες) και μάλιστα σε αρχικά στάδια της νόσου.

     

    ΕΠΟΧΗ ΕΝΔΟΥΑΛΟΕΙΔΙΚΩΝ ΕΝΕΣΕΩΝ  αντί – VEGF
    (anti – Vascular Endothelial Growth Factors)

    Η ανεπάρκεια των παραπάνω θεραπειών είχε σαν αποτέλεσμα την προσπάθεια για ανεύρεση νέας θεραπείας η οποία έπρεπε   να  στοχεύει προς όλες ανεξαιρέτως τις μορφές της νόσου καθώς και σε πιο προχωρημένα στάδια  ( πλην ινώδους σταδίου )  και  ή δυνατόν να βελτιώνει την όραση.

    Τέτοιο παράδειγμα  αποτελούν οι ενδοφθάλμιες ενέσεις αντί –VEGF  παραγόντων  – η χρήση των οποίων αποτελεί ρουτίνα από το 2005 έως σήμερα και οι οποίοι στοχεύουν  στην αιτία της εμφάνισης της νόσου ή αλλιώς στην καταστολή της αγγειογέννεσης που είναι παθογνωμονικό στοιχείο της νεοαγγειακής μορφής ΗΕΩ.

     

    ΑΓΓΕΙΟΓΕΝΝΕΣΙΣ

    Η παραγωγή νέων αγγείων από «ήδη υπάρχοντα φυσιολογικά αγγεία » λέγεται αγγειογέννεσις. Ανευρίσκεται σε πολλές φυσιολογικές αλλά και  παθολογικές καταστάσεις ( π.χ εμβρυογένεση, επούλωση τραυμάτων, ανάπτυξη οστών, αλλά και  καρκίνο, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια κλπ).

    Η αγγειογέννεση ρυθμίζεται από ερεθιστικούς ( angiogenic factors) και ανασταλτικούς (angiogenic inhibitors) παράγοντες. Ξεκινά όταν η ισορροπία μεταξύ των παραγόντων αυτών διαταραχτεί. Η  διαταραχή  πυροδοτεί την έναρξη  μιας διαδικασίας   με πρωταρχικό γεγονός την αυξημένη παραγωγή αγγειογεννετικών πρωτεϊνών που ονομάζονται Vascular Endothelial Growth Factors –VEGF.

    aa122_656732546352Έχουν ανιχνευθεί  πολλοί τύποι ( VEGF-A,VEGF-B,VEGF-C,VEGF-D, PIGF) με σημαντικότερο όλων  τον  VEGF-A οποίος με την σειρά του διακρίνεται σε τέσσερις ισομορφές . Ο VEGF –Α 165  είναι η ισομορφή του VEGF που  ανευρίσκεται κυρίως στον οφθαλμό. Φυσιολογικά χρησιμεύει για την επιβίωση και διατροφή των χοριοτριχοειδών καθώς και για την νευροπροστασία του αμφιβληστροειδή  σε καταστάσεις υποξίας.

    Η “υπερδραστηριοποίησή” του σε περιπτώσεις υποξίας πιστεύεται οτι προάγει την παθολογική ανάπτυξη νεοαγγείων και αυξάνει την διαπερατότητα των τριχοειδικών αγγείων.

     

     

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣ ΗΕΩΚ ΜΕ ΑΝΤΙΑΓΓΕΙΟΓΕΝΕΤΙΚΑ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ

    Τέλη του 2004 δόθηκε έγκριση (FDA) για χρήση των παραγόντων  για ενδοφθάλμια  χορήγηση έναντι υγράς μορφής ΗΕΩΚ. Επισήμως οι ουσίες  που κυκλοφορούν σήμερα είναι το pegaptanib sodium  και το ranibizumab – LUCENTIS .Και οι δυο ουσίες απαιτούν επανάληψη θεραπείας ανά τακτά διαστήματα.

    ab123_656732546352Υπάρχουν πολλές απόψεις όσον αφορά το θεραπευτικό σχήμα. Η επικρατούσα τακτική είναι η αρχική θεραπεία με  θεραπεία με τουλάχιστον 3 ενέσεις ενώ η περαιτέρω θεραπεία συνεχίζεται ανάλογα με την ανταπόκριση . Σε μεγάλο ποσοστό η ανταπόκριση των ασθενών στην θεραπεία με τις ενδοβόλβιες ενέσεις αντι –VEGF παραγόντων κρίνεται ικανοποιητική (pegaptanib sodium ,VISION study 70% των ασθενών είχαν απώλεια <15 γράμματα σε σύγκριση με το control group – ranibizumab , MARINA study 94,6% είχαν απώλεια <15 γράμματα σε σχέση με το control group).

    Οι ανεπιθύμητες παρενέργειες – επιπλοκές της θεραπείας χωρίζονται σε τοπικές (Ενδοφθαλμίτιδα – Αιμορραγία – Αποκόλληση αμφιβληστροειδή) και σπανιότερα σε συστηματικές παρενέργειες (υπέρταση,  πρωτεινουρία, αιμορραγία και διάτρηση στομάχου και τέλος θρομβοεμβολικά επεισόδια).

    Συνοπτικά αν και δεν υπάρχει απόλυτη ομοφωνία ως προς την συχνότητα, την επαναληψιμότητα και το ποιο είναι τοι  δραστικότερο φάρμακο  η θεραπεία εκλογής έναντι της υγρής ΗΕΩΚ είναι τα  αντί-VEGF είτε ως μονοθεραπεία  είτε  σε συνδυασμό με φωτοδυναμική ή σπανιότερα με θερμικό λέιζερ.

     

    ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΞΗΡΟΥ ΤΥΠΟΥ ΗΕΩΚ

    Γενικά η αντιμετώπιση του ξηρού τύπου  αποσκοπεί στην πρόληψη  της εξέλιξης της νόσου με την χρήση  συμπληρωμάτων διατροφής και στην ενίσχυση της κεντρικής όρασης  με τα λεγόμενα βοηθήματα χαμηλής όρασης. Με βάση τα αποτελέσματα της National Age Related Degeneration Study (AREDS)  / ΗΠΑ  (2000) και με μέσο χρόνο παρακολούθησης τα 6 χρόνια (3940 συμμετέχοντες) .

    Αποδείχθηκε ότι η Διατροφή με αντιοξειδωτικές βιταμίνες και καροτενοειδή ελαττώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΗΕΩ.

    Οι ουσίες που περιλαμβάνονται στα κυκλοφορούνται σκευάσματα είναι:

    carotene 15mg , Lutein and Zeaxanthin ,Vit E 400IU, Vit C 500mg, Zinc 80mg και Χαλκός. Παρότι η χρήση τους θεωρείται ακίνδυνη θα πρέπει να χορηγούνται με προσοχή καθότι  το β-καροτένιο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για Ca πνευμόνων σε καπνιστές ,ο ψευδάργυρος με αυξημένη νοσηρότητα του ουροποιογεννητικού συστήματος στους άνδρες και τέλος η Βιταμίνη Ε  σε συγχορήγηση με αντιπηκτικά πχ.coumadin.

    ca144_656732546352Όσον αφορά τα βοηθήματα χαμηλής όρασης αυτά είναι Μεγεθυντικοί φακοί οι οποίοι επιτυγχάνουν προβολή κειμένου με τεχνητή μεγέθυνση των συμβόλων. Σαν μειονεκτήματα έχουν τον περιορισμό στο περιφερικό οπτικό πεδίο και επίσης ότι είναι αρκετά ακριβές συσκευές.

     

    cb144_656732546352cd144_656732546352Γενικότερα πάντως τα  προφυλακτικά μέτρα που θα πρέπει να λαμβάνονται από όλους στα πλαίσια της πρόληψης όσον αφορά την εμφάνιση της ΗΕΩΚ θα πρέπει να είναι αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής συνολικά. Τέτοιες αλλαγές θα μπορούσαν να αφορούν την διατροφή μας με δίαιτα πλούσια σε  φρέσκα φρούτα, σκουρόχρωμα λαχανικά και με μεγάλα φύλλα,   χαμηλή  σε λιπαρά και LDL σε συνδυασμό με τακτική άσκηση.

     

    cc144_656732546352Επίσης η Χρήση γυαλιών ηλίου για προστασία από UV ακτινοβολία, η Αποφυγή του παθητικού καπνίσματος καθώς και η τακτική οφθαλμολογική εξέταση πάνω από τα 60 μας είναι αλλαγές που βοηθούν ουσιαστικά στην αποφυγή δυσάρεστων οφθαλμολογικών καταστάσεων.

     

    ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

    ce144_656732546352Η έρευνα γύρω από το φλέγον ζήτημα ΗΕΩΚ φυσικά και δεν σταματά. Ιδέες όπως η δημιουργία Τεχνητού αμφιβληστροειδή, μεταμόσχευση κυττάρων μελάγχρου επιθηλίου και Νευροαμφιβληστροειδικού ιστού, η Επιαμφιβληστροειδική βραχυθεραπεία των νεοαγγειακών μεμβρανών με χρήση ραδιενεργών ουσιών καθώς και η Γενετική τροποποίηση πρωτεϊνών όπου ο οφθαλμός αποτελεί τον στόχο είναι μόνο μερικές από τις τρέχουσες ερευνητικές προσπάθειες.

     

    HEΩK –ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ  ΥΓΕΙΑΣ

    Στην Ελλάδα 2500 περίπου οφθαλμίατροι.10 % περίπου από αυτούς  ασχολούνται με τον βυθό και έχουν πρόσβαση σε OCT και φλουροαγγειογραφία. Άρα 250 οφθαλμίατροι  πρέπει  να διαγνώσουν 175.000 αδιάγνωστους ασθενείς , να αντιμετωπίσουν 35.000 ασθενείς με ΗΕΩ και  να θεραπεύσουν 7.500 ασθενείς με αμφοτερόπλευρη ΗΕΩΚ ούτως ώστε να μην καταλήξουν νομικά τυφλοί με τις αντίστοιχες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Η συμβολή των γηριάτρων και φυσικά των ιατρών των λοιπών ειδικοτήτων στην προσπάθεια αυτή των συναδέλφων τους οφθαλμιάτρων είναι σημαντικότατη.  Η αξιολόγηση των παραπόνων των ηλικιωμένων όσον αφορά την όρασή τους καθώς και των συμπερασμάτων τους για τις πιθανές αιτίες της μειωμένης όρασης τους (πχ καταρράκτης , αλλαγή γυαλιών) θα πρέπει να τους οδηγούν στη υπενθύμιση και σύσταση από πλευράς των θεραπόντων ιατρών για   πλήρη οφθαλμολογική  εξέταση των ηλικιωμένων ασθενών τους  ανά 1-2 έτη.

    Τους δε ασθενείς τους  με διαγνωσμένη ΗΕΩΚ θα πρέπει να τους υποστηρίζουν   ψυχολογικά .Θα πρέπει να γνωρίζουν οι ιατροί ότι η ποιότητα ζωής ασθενούς με σοβαρή ΗΕΚ  αντιστοιχεί με ποιότητα ζωής ασθενούς με προχωρημένο Ca  ή  Σοβαρό Έμφραγμα μυοκαρδίου .Θα πρέπει όμως να τονιστεί ότι η  ΗΕΩΚ σήμερα αντιμετωπίζεται καλύτερα από τις στο παρελθόν ,δεν βλάπτει την περιφερική όραση και τέλος ότι νομική τύφλωση δεν σημαίνει ολική τύφλωση!

     

    ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ – ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΜΥΝΗΜΑ

    Η ΗΕΩ είναι ίσως η σημαντικότερη αιτία οφθαλμικής νοσηρότητας της προχωρημένης ηλικίας !Η ‘υγρή’ μορφή εμφανίζεται με “οξεία” παραμόρφωση της κεντρικής όρασης .Προς το παρόν η υγρά μορφή απαιτεί άμεση θεραπεία και  οι ενδοβολβικές ενέσεις αντί -VEGF αποτελούν την τρέχουσα  θεραπεία για την υγρή μορφή.