Η ξηρά ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αποτελεί μία χρόνια και προοδευτική πάθηση που μπορεί να επηρεάσει την κεντρική όραση, την ανάγνωση, την αναγνώριση προσώπων και την προσαρμογή σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.
Μέχρι πρόσφατα, η αντιμετώπισή της βασιζόταν κυρίως στην τακτική παρακολούθηση, στον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου και, σε επιλεγμένους ασθενείς, στη χορήγηση συμπληρωμάτων AREDS2.
Η φωτοβιοτροποποίηση με το σύστημα Valeda® αποτελεί μια νέα, μη επεμβατική θεραπευτική επιλογή για κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς με ξηρά ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς.
Τι είναι το Valeda®;
Το Valeda® Light Delivery System είναι ένα εξειδικευμένο ιατρικό σύστημα φωτοβιοτροποποίησης — Photobiomodulation ή PBM — σχεδιασμένο για την εφαρμογή συγκεκριμένων μηκών κύματος φωτός στον οφθαλμό.
Χρησιμοποιεί τρία μήκη κύματος:
- 590 nm — κίτρινο φως
- 660 nm — ερυθρό φως
- 850 nm — εγγύς υπέρυθρο φως
Τα μήκη κύματος εφαρμόζονται σε προκαθορισμένη ακολουθία, ένταση και διάρκεια. Στόχος είναι η υποστήριξη της λειτουργίας των μιτοχονδρίων και των κυττάρων του αμφιβληστροειδούς, καθώς και η ενίσχυση της κυτταρικής παραγωγής ενέργειας.
Η θεραπεία δεν είναι laser, δεν προκαλεί θερμική βλάβη και δεν περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση ή ενδοφθάλμια ένεση.
Ποια είναι η επιστημονική τεκμηρίωση;
Το Valeda® έχει αξιολογηθεί στις κλινικές μελέτες LIGHTSITE, στις οποίες περιλαμβάνεται η πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη και ελεγχόμενη με εικονική θεραπεία μελέτη LIGHTSITE III.
Στη μελέτη καταγράφηκε βελτίωση ή διατήρηση της οπτικής οξύτητας σε σημαντικό ποσοστό κατάλληλα επιλεγμένων ασθενών, με επαναλαμβανόμενους κύκλους θεραπείας και παρακολούθηση έως 24 μήνες.
Το Valeda® είναι το πρώτο σύστημα φωτοβιοτροποποίησης που έλαβε άδεια διάθεσης De Novo από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων — FDA — για τη βελτίωση της οπτικής οξύτητας σε συγκεκριμένο πληθυσμό ασθενών με ξηρά AMD.
Τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά. Ωστόσο, η θεραπεία δεν αποτελεί ίαση της νόσου, δεν αποκαθιστά αμφιβληστροειδικό ιστό που έχει ήδη καταστραφεί και δεν εξασφαλίζει το ίδιο αποτέλεσμα σε όλους τους ασθενείς.
Σε ποιους ασθενείς μπορεί να εφαρμοστεί;
Η θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί κυρίως σε ασθενείς με πρώιμη ή ενδιάμεση ξηρά ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, όπως σε περιπτώσεις με:
- μεσαία ή μεγάλα drusen,
- αλλοιώσεις που σχετίζονται με την ξηρά AMD,
- μη κεντρική γεωγραφική ατροφία,
- λειτουργικές ενοχλήσεις, όπως μειωμένη ευαισθησία αντίθεσης ή δυσκολία σε χαμηλό φωτισμό.
Η παρουσία drusen από μόνη της δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής είναι κατάλληλος για θεραπεία.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται μετά από πλήρη οφθαλμολογική εξέταση και αξιολόγηση των ευρημάτων της ωχράς κηλίδας.
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;
Πριν από την έναρξη της θεραπείας πραγματοποιείται εξατομικευμένη αξιολόγηση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:
- μέτρηση της καλύτερα διορθωμένης οπτικής οξύτητας,
- OCT ωχράς κηλίδας,
- έγχρωμη φωτογράφιση βυθού,
- OCT αγγειογραφία, εφόσον κρίνεται απαραίτητη,
- μέτρηση ευαισθησίας αντίθεσης,
- αξιολόγηση της λειτουργικής όρασης και των συμπτωμάτων του ασθενούς.
Οι ίδιες παράμετροι μπορούν να επανελέγχονται μετά τον θεραπευτικό κύκλο, ώστε η ανταπόκριση να αξιολογείται όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικά.
Πώς πραγματοποιείται η θεραπεία;
Ένας πλήρης θεραπευτικός κύκλος αποτελείται από εννέα συνεδρίες, οι οποίες πραγματοποιούνται συνήθως τρεις φορές την εβδομάδα, μέσα σε χρονικό διάστημα τριών έως πέντε εβδομάδων.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας ο ασθενής κάθεται μπροστά στη συσκευή και ακολουθεί τις οδηγίες σχετικά με το άνοιγμα και το κλείσιμο των ματιών.
Η εφαρμογή διαρκεί περίπου τέσσερα λεπτά ανά μάτι και δεν απαιτεί:
- αναισθησία,
- διαστολή της κόρης,
- ένεση,
- χειρουργική επέμβαση,
- χρόνο ανάρρωσης.
Ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει αμέσως στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Με βάση το πρωτόκολλο των κλινικών μελετών, οι θεραπευτικοί κύκλοι μπορεί να επαναλαμβάνονται ανά τέσσερις μήνες. Η ανάγκη συνέχισης αξιολογείται εξατομικευμένα, ανάλογα με τα ευρήματα και την πορεία κάθε ασθενούς.
Είναι ασφαλής η φωτοβιοτροποποίηση;
Το Valeda® είναι μια μη επεμβατική και γενικά καλά ανεκτή θεραπεία χαμηλής έντασης φωτός.
Στις κλινικές μελέτες LIGHTSITE δεν αναφέρθηκε φωτοτοξικότητα ούτε σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια που να αποδόθηκε στη θεραπεία. Η ασφάλειά του αξιολογήθηκε με επαναλαμβανόμενους κύκλους και παρακολούθηση έως 24 μήνες.
Παρόλα αυτά, όπως συμβαίνει με κάθε ιατρική θεραπεία, απαιτείται σωστή επιλογή και παρακολούθηση του ασθενούς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις:
- γνωστής φωτοευαισθησίας,
- λήψης φωτοευαισθητοποιών φαρμάκων ή άλλων παραγόντων,
- ιστορικού φωτοεπαγόμενων νευρολογικών διαταραχών,
- νεοαγγειακής — υγρής — AMD,
- κεντρικής γεωγραφικής ατροφίας,
- αυξημένου κινδύνου μετατροπής σε νεοαγγειακή AMD,
- άλλης οφθαλμικής πάθησης που μπορεί να επηρεάζει την όραση.
Τι μπορεί να περιμένει ο ασθενής;
Ο στόχος της θεραπείας είναι να υποστηρίξει τη λειτουργία του αμφιβληστροειδούς και να συμβάλει στη βελτίωση ή στη διατήρηση της οπτικής λειτουργίας.
Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να παρατηρήσουν:
- καλύτερη ευκρίνεια,
- ευκολότερη ανάγνωση,
- βελτίωση της ευαισθησίας αντίθεσης,
- καλύτερη λειτουργία σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.
Άλλοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν μικρότερη ή μη αντιληπτή λειτουργική μεταβολή. Για τον λόγο αυτό, δεν παρέχεται εγγύηση βελτίωσης και η θεραπεία πρέπει να συνοδεύεται από αντικειμενική παρακολούθηση.
Η μείωση ή μεταβολή των drusen δεν πρέπει να θεωρείται βέβαιο αποτέλεσμα ούτε αποτελεί τον μοναδικό στόχο της θεραπείας.
Η δική μας προσέγγιση
Η θεραπεία δεν προτείνεται αυτομάτως σε κάθε ασθενή με drusen ή ξηρά AMD.
Προηγείται πλήρης εξέταση από οφθαλμίατρο εξειδικευμένο στις παθήσεις της ωχράς κηλίδας και του αμφιβληστροειδούς. Αξιολογούμε το στάδιο της νόσου, την οπτική οξύτητα, τα απεικονιστικά ευρήματα και τους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Εφόσον ο ασθενής κριθεί κατάλληλος, καταγράφουμε την αρχική του κατάσταση και παρακολουθούμε συστηματικά την πορεία του πριν και μετά τον θεραπευτικό κύκλο.
Η επιλογή μιας θεραπείας πρέπει να βασίζεται όχι μόνο στην τεχνολογία, αλλά και στην ποιότητα της επιστημονικής τεκμηρίωσης, στη σωστή επιλογή του ασθενούς και στην υπεύθυνη ιατρική παρακολούθηση.
Κλείστε ραντεβού αξιολόγησης
Εάν έχετε διαγνωστεί με ξηρά ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ή drusen, μπορείτε να προγραμματίσετε έναν πλήρη έλεγχο για να αξιολογηθεί εάν η φωτοβιοτροποποίηση με Valeda® είναι κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση.
Ευάγγελος Μανουσάκης
Χειρουργός Οφθαλμίατρος
Υαλοειδούς – Αμφιβληστροειδούς
Τηλέφωνο ραντεβού: 210 7787650
Κινητό: 697 6225227
Βασιλίσσης Σοφίας 90, Αθήνα
www.emanousakis.gr
