Οφθαλμός και Διαβήτης: Πώς επηρεάζεται η όραση

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια πάθηση που αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Με την πάροδο του χρόνου, το αυξημένο σάκχαρο μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα λεπτά αγγεία του αμφιβληστροειδούς, δηλαδή στο τμήμα του ματιού που είναι υπεύθυνο για την όραση.

Αυτές οι βλάβες ονομάζονται διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες απώλειας όρασης παγκοσμίως.

Τι είναι η παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

Στα προχωρημένα στάδια, τα αγγεία του αμφιβληστροειδούς:

• στενεύουν ή αποφράσσονται

• δεν μεταφέρουν επαρκές αίμα και οξυγόνο

Ο αμφιβληστροειδής «αντιδρά» δημιουργώντας νέα παθολογικά αγγεία (νεοαγγεία).
Τα αγγεία αυτά:

• είναι εύθραυστα

• αιμορραγούν εύκολα μέσα στο μάτι

• δημιουργούν ουλές που συρρικνώνονται

Αυτή η συρρίκνωση μπορεί να έλξει και να αποκολλήσει τον αμφιβληστροειδή, οδηγώντας σε σοβαρή απώλεια όρασης ή ακόμα και τύφλωση.

📌 Χωρίς θεραπεία, περίπου 50% των ασθενών με παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί να χάσουν την όρασή τους μέσα σε 2–3 χρόνια.

Τι είναι το διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας;

Η ωχρά κηλίδα είναι το κεντρικό σημείο του αμφιβληστροειδούς και είναι υπεύθυνη για:

• διάβασμα

• οδήγηση

• λεπτομερή όραση

Στο διαβητικό οίδημα της ωχράς, τα πολύ λεπτά αγγεία της περιοχής:

• διαρρέουν υγρό

• προκαλούν πρήξιμο της ωχράς

• οδηγούν σε θόλωση και μείωση της όρασης

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αν έχετε διαβήτη, υπάρχει πιθανότητα να εμφανίσετε κάποια μορφή βλάβης στον αμφιβληστροειδή — χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αναπτύξετε απαραίτητα σοβαρή νόσο.

• Στον διαβήτη τύπου 1, αλλοιώσεις εμφανίζονται στο ~95% των ασθενών μετά από 15 χρόνια

• Στον διαβήτη τύπου 2, οι βλάβες συχνά διαπιστώνονται κατά τον οφθαλμολογικό έλεγχο

• Κληρονομικοί παράγοντες επηρεάζουν τη βαρύτητα της νόσου

• Στα παιδιά με νεανικό διαβήτη, αλλοιώσεις εμφανίζονται συνήθως μετά την εφηβεία

Πώς θα καταλάβω αν έχω διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

⚠️ Πολύ συχνά δεν υπάρχουν συμπτώματα στα αρχικά στάδια.

Όταν εμφανιστούν, μπορεί να περιλαμβάνουν:

• «συννεφάκια» ή σκιές

• σχήματα σαν ιστό αράχνης

• θόλωση της όρασης

• μείωση οπτικής οξύτητας

📌 Τα συμπτώματα δεν συνοδεύονται από πόνο.

Πώς μπορώ να προστατεύσω την όρασή μου;

Η πρόληψη είναι καθοριστική.

✔ Οφθαλμολογικός έλεγχος τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο
✔ Καλός έλεγχος σακχάρου αίματος
✔ Ρύθμιση αρτηριακής πίεσης
✔ Αποφυγή καπνίσματος

Αν έχει ήδη εμφανιστεί διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, οι έλεγχοι πρέπει να είναι πιο συχνοί.

Υπάρχει θεραπεία για τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

Τα αρχικά στάδια συνήθως δεν απαιτούν θεραπεία, μόνο παρακολούθηση.

Όταν όμως εμφανιστεί:

• παραγωγική μορφή

• ή διαβητικό οίδημα ωχράς

τότε η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

🔹 Θεραπεία με λέιζερ

• κλασσικό λέιζερ

• MicroPulse laser (πιο σύγχρονο και φιλικό για τον αμφιβληστροειδή)

Στόχοι της θεραπείας:

• μείωση κινδύνου αιμορραγίας

• πρόληψη αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς

• μείωση του οιδήματος της ωχράς

🔹 Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις

Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνδυάζονται με:

• ειδικά φάρμακα που χορηγούνται με ένεση μέσα στο μάτι

Η επιλογή θεραπείας γίνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με:

• το στάδιο της νόσου

• τα ευρήματα

• τις ανάγκες του ασθενούς